Tasarımda Renkler ve Uyumu

 

Renkler Kuramı, Goethe ve Newton’un Teorileri Arasındaki Farklar, Renklerin İnsan Üzerindeki Psikolojisi, Tasarımda Renkler ve Uyumu gibi bilgilendirici bu yazımın, sizlere faydalı olmasını dilerim.

Renk Teorisi

Tarihte ifade edilen renk teorileri, günümüzde bilim ve teknolojide daha kapsamlı açıklanabilmektedir. Renkleri, tarihiyle birlikte iyice anlamak için ilk önce Renkler Kuramı ile başlayalım. Goethe ve Newton’un teorileri, hem optik bilim hem de sanat adına etkileyici bir miras bırakmıştır. Goethe’nin renk teorisi Newton’dan farklı bir kurama sahiptir. Şimdi bu farkı birlikte inceleyelim.

Goethe ve Newton’un Teorileri Arasındaki Farklar

Isaac Newton Renk Teorisi
Newton Renk Çemberi

Newton; ışığın bir prizmadan geçtikten sonra yedi renge ayrılmasına bakarak, bu renklerin ışığın içinde zaten var olan, onu oluşturan ana unsurlar olduğunu düşünmüştür. Beyaz gün ışığının bir prizmadan geçerek mor, lacivert, mavi, yeşil, sarı, turuncu ve kırmızı gibi gökkuşağı denen harika olayın bilimsel açıklamasıdır. Bir başka deyişle Newton, renklerin beyaz ışığın içinde olduğunu savunur.

Goethe Renk Çemberi

Goethe ise; prizmanın içinden bakıldığında ya da prizmadan geçen ışık bir yüzeye düştüğünde, beyaz bir bölgenin etrafını karanlık bir bölgenin çevrelediğini, renklerin ise sadece aydınlık ile karanlığın birleştiği kenar kısımlarında oluştuğuna dikkat çeker.

Prizmadan geçen ışık demeti küçültüldüğünde, renkler üst üste biner ve ortada yeşilin oluştuğu geniş spektrum oluşur. Yani asıl renkler Newton’un prizmasından çıkan yedi renk değil, sarı, kırmızı ve mavidir.

Newton ve Goethe’nin Teori Farkları

Renklerin İnsan Üzerindeki Psikolojisi

Renkler, insan üzerinde önemli bir psikolojik etkendir. Günlük yaşantımızda, giydiğimiz kıyafetlerde, evimizin, ofisimizin iç veya dış dekorunda hep renklerle karşı karşıyayız. Birçok akademik araştırma renklerin, değişik duyguları tetiklediğini ortaya çıkarmıştır. Renklerin önemi bu kadar büyükken görsel sanatlarda bilinçli kullanım, mesajı doğru iletir. Renk, bir tasarımcı/sanatçının temel öğesi olsa da bundan daha fazlasını ifade eder. Birçok marka logosundan başlayıp diğer reklam çalışmalarında renklerin gücünü kullanıyor. Kurumlar her ne kadar bu gücün teorisine hakim olmasa bile, işi profesyoneline teslim ederek insan psikolojisini etkiledikleri bir gerçek.

Mesela, her sektörün insanların bilinçaltında kendine has renkleri vardır. McDonald’s, Pizza Hut, Burger King iştah açmak ve satışlarını artırmak için sıcak renkler, yani kırmızı ve sarıyı kullanan fast food zincirlerinden sadece birkaçı. Veya siyah renkli bir Coco Cola yazısı size de garip gelmez mi?

Tasarımda Renkler ve Uyumu

Tasarımlarda renk seçimlerinizde ilk önce rengin markaya uygun olup olmadığını dikkate almak gerekir. Markanın kurumsal renklerine göre yapılan tasarımlar daha etkili olur. Yaptığınız çizimler, desenler çok başarılı olsada eğer bir uyum içinde değilse başarılı durmayacaktır. Çalışmaların kaliteli olması için her ne kadar tasarım ilkeleri ile hareket edilse de, kullanılan renkler uyumlu olmadığı taktirde fazla göz yorucu bir çalışma ortaya çıkarabilir. Tasarımın göz yorması demek, hızlıca bakıldıktan sonra detayların anlaşılmamasını sağlar. Amaç kısa sürede karşı tarafa mesajı aktarabilmektir. Göze batan renk tonlamaları, aşırı iri veya aktif-pasif başlıkları bakış diyagonalinden (Z) temizlemek gerekir. İşin amacına göre değişkenlik gösterse de renk cümbüşüne girilmemesi gerekir.

Kişiden kişiye renkler farklı hisler uyandırır. Kimisi sıcak, kimisi soğuk, kimisi de nötr renkleri tercih eder. Biz farkına varmasak dahi bilinçaltımız, nasıl hissetmesi gerektiğini algılayabilir.

Sıcak Renkler: Sıcak renkler kırmızı, sarı ve turuncudur. Bu renkler güneş ve ateşin renkleri olduğu için sıcak tonlar olarak geçerler. Sıcak renkler insanları neşelendiren renklerdir. Bu nedenle neşeli veya heyecanlı çalışmalarda tercih edilebilir.

Örneğin; kırmızı rengin oldukça fazla duygusu vardır. Aşk, sevgi, tutku, heyecan, mutluluk hatta gücü dahi simgeler. Bu duyguları anlatmak isteyen markaların genellikle tercihi kırmızıdır. Sarı ve turuncu tonları, neşe ve inceliği ifade eder. Çok acık sarı tonları göz yorucu olsada yanında kullanılan renk(ler) oldukça önem taşır.

Soğuk Renkler: Mavi, yeşil ve mor soğuk renklerdir. Genellikle ciddiyet, güven ve sağlık konulu tasarımlarda kullanılır. Ciddiyeti belli etmek için mavi ve tonları kullanılır. Sağlık, doğa ve hayat gibi tasarım çalışmalarında kullanılan renk yeşildir. Çoğunlukla ikinci bir renk olarak beyaz ile bir kombinasyon yapılır.

Nötr Renkler: Siyah, beyaz ve gri nötr renklerdir. Beyaz temizliği, saflığı temsil ederken, siyah ve tonları ise gücü, hüznü, ve kötülüğü temsil eder. Bu konulara uygun çalışmalarda aktif olarak kullanılsa da genellikle ana renklerle birlikte tamamlayıcı olarak kullanılır.

Tasarımda Renk ve Uyumu konulu yazımın sizlere faydalı olmasını dilerim.  

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir